Nhà thờ nên làm hướng nào là câu hỏi được nhiều gia đình quan tâm khi chuẩn bị xây dựng nhà thờ họ, nhà thờ gia đình hoặc công trình thờ cúng truyền thống. Hướng nhà thờ không chỉ ảnh hưởng đến tổng thể kiến trúc, khả năng đón sáng và thông thoáng mà còn thường được gia chủ cân nhắc dưới góc độ phong tục, văn hóa và phong thủy.
Trong bài viết này, Công Ty Cổ Phần Architec Việt sẽ phân tích những nguyên tắc phổ biến khi lựa chọn hướng nhà thờ, giúp gia chủ có thêm cơ sở trước khi triển khai thiết kế và xây dựng.
Nhà thờ nên làm hướng nào?
Không có một hướng duy nhất được xem là phù hợp cho tất cả các nhà thờ. Khi xác định nhà thờ nên làm hướng nào, cần xem xét đồng thời nhiều yếu tố như:
- Đặc điểm khu đất;
- Hướng khu đất;
- Khí hậu và điều kiện tự nhiên;
- Không gian xung quanh;
- Tuổi và quan niệm của gia chủ;
- Phong tục của dòng họ;
- Công năng sử dụng;
- Tổng thể quy hoạch khuôn viên.
Đối với kiến trúc truyền thống Việt Nam, nhà thờ thường được bố trí theo hướng tạo sự trang nghiêm, thoáng đãng và thuận tiện cho việc thờ cúng.
Vì vậy, không nên chỉ lựa chọn hướng dựa trên một yếu tố duy nhất mà cần đánh giá tổng thể khu đất.
Nhà thờ thường ưu tiên hướng Nam
Trong kiến trúc truyền thống Việt Nam, hướng Nam thường được nhiều gia đình ưu tiên khi xây dựng nhà ở cũng như công trình thờ cúng.
Một phần nguyên nhân đến từ điều kiện khí hậu. Hướng Nam và Đông Nam thường có khả năng đón gió tự nhiên, tạo sự thông thoáng cho không gian.
Đối với nhà thờ có sân phía trước, việc bố trí công trình theo hướng phù hợp còn giúp tạo khoảng sân rộng, đón ánh sáng tự nhiên và làm cho tổng thể khuôn viên trở nên thoáng đãng.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa nhà thờ bắt buộc phải quay về hướng Nam. Nếu khu đất không thuận lợi, gia chủ hoàn toàn có thể lựa chọn hướng khác dựa trên điều kiện thực tế.
Nhà thờ hướng Đông hoặc Đông Nam có tốt không?
Hướng Đông và Đông Nam cũng là những phương án có thể cân nhắc.
Hướng Đông
Nhà thờ quay về hướng Đông có thể đón ánh sáng buổi sáng, tạo cảm giác sáng sủa và thoáng cho không gian phía trước.
Tuy nhiên, cần xem xét đặc điểm khu đất và khả năng chống nắng, chống nóng của hệ mái cũng như cửa.
Hướng Đông Nam
Đông Nam thường được đánh giá cao về khả năng đón gió và tạo sự thông thoáng trong điều kiện khí hậu Việt Nam.
Nếu khu đất có điều kiện phù hợp, đây có thể là một lựa chọn đáng cân nhắc khi thiết kế nhà thờ.
Có nên làm nhà thờ hướng Tây không?
Nhà thờ hướng Tây không phải là phương án không thể thực hiện. Tuy nhiên, khi lựa chọn hướng này, kiến trúc sư cần đặc biệt quan tâm đến vấn đề nắng buổi chiều.
Có thể sử dụng các giải pháp như:
- Tăng độ sâu của hiên;
- Thiết kế mái đua hợp lý;
- Sử dụng hệ cửa phù hợp;
- Bố trí cây xanh;
- Tạo khoảng sân và không gian đệm;
- Tổ chức mặt bằng để hạn chế bức xạ nhiệt.
Như vậy, nếu khu đất bắt buộc phải làm nhà thờ hướng Tây, hoàn toàn có thể xử lý bằng giải pháp kiến trúc thay vì cố thay đổi hướng công trình một cách máy móc.
Nhà thờ nên xem hướng theo tuổi ai?
Đây cũng là vấn đề thường được gia chủ quan tâm.
Theo quan niệm phong thủy dân gian, hướng công trình có thể được xem xét dựa trên tuổi của người đứng ra xây dựng hoặc người có vai trò chính trong gia đình, dòng họ.
Tuy nhiên, đối với nhà thờ họ, đây là công trình mang tính cộng đồng của dòng họ chứ không đơn thuần là nhà ở của một cá nhân.
Do đó, việc lựa chọn hướng nên cân nhắc cả:
- Quan niệm của dòng họ;
- Vị trí khu đất;
- Quy hoạch tổng thể;
- Điều kiện tự nhiên;
- Kiến trúc truyền thống;
- Ý kiến của những người có vai trò trong dòng họ.
Không nên chỉ căn cứ vào tuổi của một người rồi bỏ qua những yếu tố thực tế của khu đất.
Những yếu tố quan trọng hơn khi chọn hướng nhà thờ
Khi tư vấn nhà thờ nên làm hướng nào, Architec Việt thường đề cao sự cân bằng giữa yếu tố truyền thống và điều kiện thực tế.
Thế đất
Một khu đất có địa hình bằng phẳng, phía trước thông thoáng thường thuận lợi hơn cho việc tổ chức không gian nhà thờ.
Sân trước
Nhà thờ truyền thống thường có khoảng sân phía trước. Đây là không gian chuyển tiếp quan trọng giữa cổng và công trình.
Vì vậy, hướng nhà thờ cần được xem xét cùng với hướng cổng và cách tổ chức sân.
Ánh sáng
Không gian thờ cần trang nghiêm nhưng không nên quá tối.
Thiết kế cần tận dụng ánh sáng tự nhiên vừa đủ, đồng thời tránh để ánh nắng trực tiếp chiếu quá mạnh vào khu vực ban thờ.
Thông gió
Khả năng thông gió tự nhiên giúp không gian nhà thờ luôn thoáng, hạn chế cảm giác bí bách và ẩm thấp.
Cảnh quan
Cây xanh, sân gạch, hồ nước hoặc các công trình phụ trợ cần được bố trí hài hòa với hướng chính của nhà thờ.
Hướng nhà thờ và cách bố trí khuôn viên
Một nhà thờ đẹp không chỉ phụ thuộc vào hướng của bản thân công trình mà còn phụ thuộc vào tổng thể khuôn viên.
Một bố cục thường gặp gồm:
Cổng → sân → nhà thờ → hậu cung hoặc không gian phía sau.
Hai bên có thể bố trí:
- Cây xanh;
- Tường rào;
- Nhà ngang;
- Nhà hóa vàng;
- Chòi nghỉ;
- Tiểu cảnh.
Cách bố trí này giúp tạo trục kiến trúc rõ ràng và làm nổi bật công trình nhà thờ.
Những hướng cần cân nhắc theo điều kiện khí hậu
Khi lựa chọn hướng, gia chủ không nên bỏ qua đặc điểm khí hậu tại khu vực xây dựng.
Ví dụ, nếu mặt tiền quay về hướng thường xuyên chịu nắng gắt, cần có giải pháp che chắn phù hợp. Nếu khu đất chịu ảnh hưởng của gió mạnh hoặc mưa hắt, hệ mái, cửa và hiên cũng cần được thiết kế tương ứng.
Đặc biệt với nhà thờ bê tông giả gỗ, phần mái và hiên thường được thiết kế tương đối lớn. Đây là lợi thế giúp tăng khả năng che nắng, che mưa cho mặt tiền.
Một số nguyên tắc khi xác định hướng nhà thờ
Để lựa chọn được phương án phù hợp, gia chủ có thể tham khảo các nguyên tắc sau:
Không lựa chọn hướng một cách máy móc
Không nên quan niệm rằng chỉ một hướng duy nhất mới tốt. Mỗi khu đất có điều kiện khác nhau.
Ưu tiên sự thông thoáng
Nhà thờ cần có không gian phía trước đủ rộng, hạn chế bị các công trình khác che chắn.
Đảm bảo sự cân đối
Hướng nhà thờ cần được tính cùng với vị trí cổng, sân, lối đi và các công trình phụ trợ.
Xem xét yếu tố phong thủy phù hợp
Nếu gia đình coi trọng phong thủy, có thể kết hợp tư vấn phong thủy với thiết kế kiến trúc. Tuy nhiên, nên xem đây là một trong những yếu tố tham khảo bên cạnh công năng và điều kiện thực tế.
Tính đến khả năng sử dụng lâu dài
Nhà thờ thường là công trình được sử dụng trong nhiều thế hệ. Vì vậy, hướng, mặt bằng và cảnh quan nên được tính toán ngay từ đầu để tránh phải cải tạo về sau.
Có nên thuê kiến trúc sư khi thiết kế nhà thờ?
Nhà thờ truyền thống có nhiều đặc điểm riêng về tỷ lệ, kết cấu và hình thức kiến trúc. Nếu tự xây dựng theo những mẫu có sẵn mà không điều chỉnh theo khu đất, công trình rất dễ gặp tình trạng mất cân đối.
Kiến trúc sư có thể giúp gia chủ:
- Khảo sát khu đất;
- Xác định vị trí xây dựng;
- Tư vấn hướng;
- Lên mặt bằng;
- Tính toán kích thước;
- Thiết kế mái;
- Thiết kế hệ cột;
- Bố trí sân vườn;
- Tư vấn vật liệu;
- Lập hồ sơ kỹ thuật.
Đặc biệt, với nhà thờ bê tông giả gỗ, việc tính toán tỷ lệ cột, mái, hiên và các chi tiết giả gỗ càng cần được thực hiện cẩn thận.
Architec Việt tư vấn thiết kế nhà thờ theo khu đất thực tế
Công Ty Cổ Phần Architec Việt cung cấp giải pháp thiết kế các công trình nhà thờ theo phong cách truyền thống, nhà thờ 3 gian, nhà thờ 3 gian 2 chái và nhà thờ bê tông giả gỗ.
Thay vì áp dụng một mẫu thiết kế cho mọi khu đất, phương án được điều chỉnh dựa trên:
- Diện tích khu đất;
- Hình dạng khu đất;
- Hướng tiếp cận;
- Điều kiện khí hậu;
- Nhu cầu sử dụng;
- Quy mô dòng họ;
- Ngân sách đầu tư;
- Yêu cầu về phong cách kiến trúc.
Việc khảo sát và thiết kế tổng thể ngay từ đầu giúp gia chủ có cơ sở tốt hơn để quyết định nhà thờ nên làm hướng nào, đồng thời đảm bảo sự hài hòa giữa kiến trúc, công năng và cảnh quan.
Nhà thờ nên làm hướng nào là phù hợp?
Vậy nhà thờ nên làm hướng nào? Hướng Nam, Đông Nam hoặc một số hướng khác có thể phù hợp tùy từng khu đất. Quan trọng nhất là không nên lựa chọn hướng chỉ dựa trên một nguyên tắc cố định.
Một phương án tốt cần đảm bảo đồng thời các yếu tố thông thoáng, đón sáng hợp lý, thuận tiện sử dụng, phù hợp khí hậu, hài hòa cảnh quan và đáp ứng quan niệm truyền thống của gia đình, dòng họ.
Đối với mỗi công trình cụ thể, gia chủ nên khảo sát khu đất và trao đổi với đơn vị thiết kế để có phương án phù hợp nhất.
Công Ty Cổ Phần Architec Việt đồng hành cùng gia chủ trong việc tư vấn, thiết kế và hoàn thiện các mẫu nhà thờ truyền thống, nhà thờ họ và nhà thờ bê tông giả gỗ, hướng tới những công trình trang nghiêm, bền vững và mang giá trị truyền thống lâu dài.
